Mời các em xem đoạn video
sau và trả lời câu hỏi

https://youtu.be/xXa5NOEtSX0

- Qua đoạn video, em hãy kể tên một số hiện tượng
tự nhiên mà em biết được.
- Sự bí ẩn của thế giới tự nhiên gợi cho em những
suy nghĩ và mong muốn gì?
- Những hiện tượng tự nhiên đó được đi vào tâm
tưởng của mỗi người, ngoài hình thức quay
video, chúng còn được thể hiện với những hình
thức nào?

BÀI 2:
NHỮNG BÍ ẨN CỦA THẾ
GIỚI TỰ NHIÊN

https://www.freeppt7.com

Tri thức Ngữ
văn
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Chỉ ra những đặc điểm của văn bản thông tin
giải thích một hiện tượng tự nhiên
Mục đích
Hình thức
Cấu trúc
Cách sử
xuất hiện
dụng ngôn
ngữ
 
 
 
 
 

Những đặc điểm của văn bản thông tin giải thích một hiện
tượng tự nhiên
Mục
Hình thức xuất
Cấu trúc
Cách sử dụng
đích
hiện
ngôn ngữ
 Lí giải  Xuất hiện trong các  - Phần mở đầu: giới  Thường sử
nguyên tài liệu khoa học với thiệu khái quát về
dụng từ ngữ
nhân
các dạng như: giải
hiện tượng hoặc quá thuộc một
xuất
thích trình tự diễn ra trình xảy ra hiện
chuyên ngành
hiện và các hiện tượng tự
tượng trong thế giới
khoa học cụ
cách
nhiên, giải thích
tự nhiên.
thể (địa, sinh
thức
nguyên nhân dẫn
- Phần nội dung:
…), động từ
diễn ra đến sự xuất hiện của giải thích nguyên
miêu tả hoạt
của
hiện tượng tự nhiên, nhân xuất hiện và
động hoặc
một
so sánh sự giống và cách thức diễn ra của trạng thái
hiện
khác nhau giữa các
hiện tượng tự nhiên.
(xoay, vỡ…),
tượng
hiện tượng tự nhiên, - Phần kết thúc:
từ ngữ miêu tả
tự
giải thích cách tiếp
thường trình bày sự
trình tự (bắt

VĂN BẢN 1

BẠN ĐÃ BIẾT GÌ VỀ
SÓNG THẦN ?
https://www.freeppt7.com

Những hiện tượng tự
nhiên được xem trong
video trên còn có sóng
thần. Em có những hiểu
biết gì về sóng thần? Hãy
trình bày cho các bạn
cùng hiểu.

I. Trải nghiệm cùng
văn bản:

Nếu chẳng may gặp sóng thần,
em sẽ làm gì để bảo vệ mình và
mọi người xung quanh?

Trong tình huống nếu chẳng may gặp
sóng thần để bảo vệ mình và hỗ trợ
những người xung quanh chúng ta cần:
+ Chạy đến nơi an toàn ở các bãi đất cao
hoặc xa bờ biển từ 500m trở lên;
+ Phải sơ tán vào sâu trên đất liền, chỉ
mang theo các vật dụng, tài sản, giấy tờ
quan trọng khi sơ tán;
 

PPT 模板 http://www.1ppt.com/moban/

Suy nghĩ
- Văn bản Bạn đã biết gì về sóng thần
thuộc thể loại nào?
- Xác định nội dung chính của văn
bản trên.
- Chỉ ra cấu trúc của văn bản theo
ba phần, nêu nội dung của từng
phần.

I. Trải nghiệm cùng văn bản:
- Xuất xứ: Theo Một số kiến thức về sóng thần,
https://nhandan.vn, ngày 16/3/2022
- Thể loại : Văn bản thông tin
- Nội dung: giải thích một hiện tượng tự nhiên (sóng
thần).
- Cấu trúc:
+  Mở bài: từ đầu đến “năm 1958 cao đến 525m” - giới
thiệu khái quát và quá trình xảy ra hiện tuợng sóng thần.
+ Nội dung: tiếp đến “khi sóng thần đến” - giải thích
nguyên nhân và cách thức diễn ra hiện tượng sóng thần.
+ Kết thúc: Còn lại - trình bày sự việc cuối của hiện
tượng sóng thần.

II. Suy ngẫm và
phản hồi:

1.Mục đích, cấu trúc, từ
ngữ của văn bản:

Suy nghĩ
- Nhan đề và hệ thống đề mục của văn
bản cho em biết điều gì? Mục đích viết
của văn bản trên là gì?
- Những đặc điểm nào của văn bản
giúp em nhận ra mục đích ấy?
- Nhận xét về cách sử dụng từ ngữ
trong văn bản.

1.Mục đích, cấu trúc, từ ngữ của văn bản:
- Mục đích của văn bản là giúp cho người đọc nắm bắt
và hiểu rõ hơn những thông tin về sóng thần (định
nghĩa, cơ chế hình thành, nguyên nhân và dấu hiệu
nhận biết sóng thần)
- Từ ngữ: sử dụng một số từ ngữ thuộc chuyên ngành
khoa học địa lí như mảng kiến tạo, động đất, núi lửa,
thuỷ triều,...; động từ miêu tả hoạt động hoặc trạng
thái như: dịch chuyển, va chạm, trồi, dao động,...; từ
ngữ miêu tả trình tự như đầu tiên, sau đó,...

Suy nghĩ

Theo em, cấu trúc văn bản
thông tin thường chứa
những yếu tố nào?

HOẠT ĐỘNG NHÓM THỰC HIỆN PHIẾU
HỌC TẬP SAU
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Cấu trúc của VB thông
tin giải thích một hiện
tượng tự nhiên
(1)
Sa-pô
 

Cấu trúc của VB
Bạn đã biết gì về sóng
thần?
(3)

Chức năng (2)

 

Phần mở đầu

 

 

Phần nội dung

 

 

Phần kết thúc

 

 

VB thông tin Chức năng
giải thích một
hiện tượng tự
nhiên

Cấu trúc

VB
Bạn đã biết gì về sóng thần?
 

Sa-pô

Giới thiệu tóm tắt nội dung bài viết, sáng tạo, Không có
lôi cuốn đối với người đọc

Phần mở
đầu

Giải thích khái quát về hiện tượng hoặc hoặc Nội dung “Sóng thần, trong tiếng Nhật lấy đi mạng sống
quá trình xảy ra hiện tượng trong thế giới tự của hàng trăm nghìn người ở hơn mười quốc gia, giới thiệu
nhiên.
khái quát về sóng t hần.

Phần nội
dung

Giải thích nguyên nhân xuất hiện và cách
Nội dung “Cơ chế hình thành sóng thần”, “Nguyên nhân”,
thức diễn ra của hiện tượng nhiên; cung cấp “Dấu hiệu sắp có sóng thần” trình bày thông tin giải thích
thông tin về một số thảm hoạ sóng thần trong cho nguyên nhân xuất hiện, quá trình diễn ra và dấu hiệu
lịch sử
nhận biết xuất hiện của hiệnt ượng sóng thần. Ngoài ra, còn
giải thích một số thảm họa của sóng thần trong lịch sử để giúp
người đọc hình dung rõ hơn về mức độ nguy hiểm của sóng
thần.

Phần kết
thúc

Thường trình bày sự việc cuối của hiện tượng tự
nhiên hoặc tóm tắt nội dung giải thích

Không có

2. Các thông tin về
sóng thần

Nhắc lại một số cách trình bày thông tin đã học bằng cách
hoàn thành bảng tóm tắt sau:
Đoạn văn

Cách trình bày thông tin

Khi sóng thần được tạo ra ờ ngoải khơi Trình bày thông tin theo quan hệ
xa ... A-lảt-xca năm 1958 cao đến 525 in. nhân quả
 
Nguyên nhân gây ra sóng thần chủ yếu Trình bày thông tin theo mức độ
do động đất ... trong khu vực “vòng đai quan trọng của thông tin, thể hiện
lửa Châu Á- Thải Bình Dương".
rõ mối quan hệ giữa thông tin
 
chính với thông tin chi tiết
Những người trên bờ biển khó biết sóng Trình bày thông tin theo trật tự
thần sắp tiến về phía mình ... đến vùng thời gian và quan hệ nhân quả
cao hơn để trú ẩn trước khi sóng thần
đến.
 

Căn cứ xác định
(dấu hiệu nhận
biết)

Đoạn văn

Cách trình bày thông
tin
Khi sóng thần được tạo ra Trình bày thông tin theo
ờ ngoải khơi xa ... A-lảt- quan hệ nhân quả
xca năm 1958 cao đến 525  
in.
Nguyên nhân gây ra sóng Trình bày thông tin theo
thần chủ yếu do động
mức độ quan trọng của
đất ... trong khu vực “vòng thông tin, thể hiện rõ mối
đai lửa Châu Á- Thải Bình quan hệ giữa thông tin
Dương".
chính với thông tin chi
 
tiết

Căn cứ xác định (dấu hiệu nhận biết)
Sử dụng từ ngữ thể hiện mối quan hệ nhân quả giữa
các thông tin: Do vậy

– Trình bày thông tin chính trước: Nguyên nhân gây ra
sóng thần chủ yếu do động đất, ngoài ra còn do núi lửa
phun trào, lở đất và các vụ nổ dưới đáy biển (kể cả các
vụ thử hạt nhân dưới nước),...
– Sau đó trình bày thông tin chi tiết (thảm hoạ sóng
thần ngày 26/12 /2004...) để làm ví dụ minh hoạ cho ý
chính
Những người trên bờ biển Trình bày thông tin theo – Trình bày thông tin về diễn tiến xuất hiện, dấu hiệu
khó biết sóng thần sắp tiến trật tự thời gian và quan cảnh báo sóng thần ở khu vực bờ biển: các thông tin
về phía mình ... đến vùng hệ nhân quả
được trình bày theo trật tự thời gian: Dấu hiệu đầu tiên
cao hơn để trú ẩn trước khi
là..., Bỗng nhiên..., sau đó... – Trình bày thông tin theo
sóng thần đến.
quan hệ nhân quả: sử dụng từ ngữ thể hiện mối quan
 
hệ nhân quả giữa các thông tin: Do vậy...

- Thông tin chính đến thông tin chi tiết
- Diễn tiến xuất hiện cảnh báo sóng thần

3. Phương tiện phi ngôn ngữ

- Kể tên các loại phương tiện phi ngôn ngữ được
sử dụng trong văn bản.
- Vai trò của việc sử dụng các phương tiện phi
ngôn ngữ trong văn bản là gì?

sơ đồ

Hình ảnh

3. Phương tiện phi ngôn ngữ
- Loại phương tiện phi ngôn ngữ được sử dụng
trong văn bản: sơ đồ, hình ảnh.
- Hiệu quả biểu đạt của phương tiện phi ngôn ngữ
trong văn bản: làm cho thông tin của văn bản trở
nên trực quan, rõ ràng hơn; giúp người đọc dễ hình
dung hơn về những thông tin được trình bày; từ đó
hiểu văn bản dễ dàng hơn.
 

LUYỆN TẬP

Trình bày suy nghĩ của em vào cột L trong bảng sau:
K
(Những điều em đã
biết về sóng thần)

 

W
(Những điều em
muốn biết thêm về
sóng thần)
 
 
 

L
(Những điều em đã
học được về sóng
thần qua bài học
này)
 

VẬN DỤNG

Thiết kế một áp phích để hướng dẫn mọi người những việc cần làm khi
xảy ra sóng thần.
Bảng kiểm áp phích hướng dẫn những việc cần làm khi xảy ra sóng thần
 

Tiêu chí

Đạt Chưa
đạt
Hướng dẫn rõ những việc cần làm khi xảy ra sóng  
 
Nội dung thần.
 
Xác định rõ thứ tự của những việc cần làm khi xảy ra  
 
sóng thần.
Diễn đạt ngắn gọn.
 
 
Kết hợp hài hoà kênh chữ và kênh hình.
 
 
Hình thức
Màu sắc hài hoà, làm nổi bật thông tin chính.
 
 
Bố cục hợp lí.
 
 
Trình bày trên giấy A1
 
 
Chất liệu
Giấy cứng.
 
 

XIN CẢM ƠN

https://www.freeppt7.com